|
YEREL YEMEKLERİMİZİN TARİFLERİ
1-ÇİLEKLİK (ÇALI ÇİLEĞİ YAPRAĞI) ÇORBASI
2-PANCAR (KARA LAHANA) SARMASI
3-FASULYE DİBLESİ
4-FASULYE TURŞUSU KAVURMASI
5- FIRIN FASULYESİ KURUSU(FIRIN BÖĞCESİ)
6-HAMSİ BÖREĞİ
7-SIRGAN YAĞLAŞI
8-PANCAR ÇORBASI
9-PANCAR DİPLESİ
10-KİRAZ TUZLUSU KAVURMASI
11-MENDEK ÇORBASI
12-MERUCAN
13-MERUCAN KAVURMASI
14-PEZİK
15-PEZİK KAVURMASI
16-SAKARCA KIZARTMASI.
GİRESUN YÖRESİ YEMEKLERİNDE KULLANILAN MALZEMELER
Giresun yemeklerinin malzemeleri insanı etkileyen bir doğallığa, tazeliğe ve güzelliğe sahiptir. Bu malzemelerin başında yemeklik olarak kullanılan Karalahana, Sırgan, Pezik, Madımak, Galdirik, Mantar, Sakarca, Çileklik, Mendek, Merucan, Marul, Maydanoz.... gelir. Hayvansal besinlerden süt, yoğurt, yumurta, tereyağı, süzme, bal, peynir, çökelek en yaygın olarak kullanılan malzemelerdir.
Bunların yanında mutfaklarda, kilerlerde ve serentilerde saklanarak yerine göre kullanılan malzemeler de mevcuttur. Bu malzemeler şunlardır;
|
KURULUKLAR
|
: Fırın fasulyesi, fırın darısı ve unları, soğan, sarımsak ve tahıllar, yufka, kadayıf, patates
|
|
PEKMEZLER
|
: Taflan pekmezi, üzüm Pekmezi, Armut, Elma Pekmezi, Töngel Pekmezi.
|
|
REÇELLER
|
: İncir, Üzüm, Kiraz, Ayva, Vişne, Kızılcık, Şeftali, Elma reçeli.
|
|
TURŞULAR
|
: Fasulye, Salatalık, Yeşil Domates, Biber, Beyaz Lahana Turşusu.
|
|
TUZLULAR
|
: Fasulye, Mantar, Yeşil Domates, Hamsi Tuzlusu
|
|
SALÇALAR
|
: Biber, Domates Salçası.
|
|
BAHARATLAR
|
: Karabiber, Kırmızı biber, Nane, (Anuk) Kekik, Reyhan.
|
|
ÇEREZLER
|
: Fındık, Ceviz, Kestane, Çemiç, Pestil, Pıtlak Mısırı, Kabak Çekirdeği.
|
|
SICAK İÇECEKLER
|
: Çay, Ihlamur, Nane, Kekik, Kuşburnu, Papatya.
|
ÇİLEKLİK (ÇALI ÇİLEĞİ) ÇORBASI
Malzemeler : 0.5 kg. çileklik (çalı çileği yaprağı) - 2 adet soğan - l çay bardağı mısır yarması - l kaşık salça - l su bardağı kuru fasulye - l adet soğan - 2 kaşık tereyağı.
Hazırlanışı : Ayıklanmış çileklik (çalı çileği) kaynamakta olan suya konarak haşlanır. Süzülür ve sıkılarak doğranır. Bir tencereye koyulan suya, haşlanmış mısır yarması ve fasulye ilave edilerek 10 dakika pişirilir. Doğranmış çileklikler kaynamakta olun suya ilave edilerek 20 dakika daha pişirilir. Diğer taraftan ince bir şekilde kıyılan soğan yağda pembeleşinceye kadar kavrulur, kaynamakta olan çorbaya ilave edilir, 10 dakika daha pişirilerek sıcak servis yapılır.
ETLİ PANCAR (KARALAHANA) SARMASI
Malzemeler : 2 demet karalahana - l kg. kıyma - 1.5 su bardağı pirinç - yarım demet maydanoz - 2 baş soğan - 2 kasık salça - tuz.
Hazırlanışı : Lahanalar yıkanır, sapı koparılır ve haşlanır, soğumaya bırakılır. Pirinçler yıkanır, soğanlar ince doğranır ve kıymaya katılır. Maydanoz ile tuz ilave edilerek yoğrulur. Pancar yapraklan büyüklüğüne göre ikiye veya dörde bölünür ve içerisine hazırlanan kıymadan bir miktar konularak sarılır. Sarmalar tencereye dizilir. Üzerine sulandırılmış salça, tuz ve sıcak su konularak pişirilir.Et yerine pirinçli iç hazırlanarak zeytinyağlı olarak da yapılabilir..
FASULYE DİBLESİ
Malzemeler : 4 kase ince doğranmış fasulye - l su bardağı pirinç - 2 adet orta boy soğan - 2 yemek kaşığı tereyağ – l fincan sıvıyağ
Hazırlanışı : Bir tencereye doğranmış fasulyenin yarısı konulur, üzerine yıkanmış pirinç ilave edilir. Tekrar bir sıra fasulye konulur. En üste soğan ilave edilerek pirinçler uzayıncaya kadar kısık ateşte pişirilir. Ayrı kapta eritilerek yağ diblenin üzerine ilave edilir. Ağzı kapatılarak 10 dakika demlendirilir, sıcak servis yapılır. Arzuya göre l adet havuç minik küpler halinde ilave edilir..
FASULYE TURŞUSU KAVURMASI
Malzemeler : 2 tabak fasulye turşusu - 2 adet orta boy soğan ,1 kaşık tereyağı - 1-2 kaşık sıvı yağ.
Hazırlanışı : Fasulye turşusu bol suda yıkanır. Tuzu çıkınca küçük parçalar halinde doğranır. Tavada eritilmiş tereyağının içine ince doğranmış soğanlar ve sıvı yağ ilave edilerek pembeleşinceye kadar karıştırılır. Daha önceden doğranan turşular katılarak karıştırılır, ateşin altı kısılarak tavanın kapağı kapatılır ve beş,on dakika pişmeye bırakılır. Sıcak olarak servis yapılır..
FIRIN FASULYE KURUSU YEMEĞİ
Malzemeler : 1/2 kg fırın kurusu fasulye - l su bardağı kuru fasulye - 2 kaşık pirinç -1 çay bardağı mısır yarması - l avuç mısır unu - 2 adet soğan - l tatlı kaşığı salça - 2 yemek kaşığı tereyağı - 2 yemek kaşığı sıvı yağ.
Hazırlanışı: Fırın kurusu fasulyeler ayıklanarak haşlanır, süzülür ve doğranır. Diğer taraftan kuru fasulye ve yarma ayrı ayrı haşlanır, süzülür. Tencerede tereyağı eritilir, soğan ve salça konarak kavrulur. Kuru fasulye, yarma ve fırın kurusu fasulyeler ilave edilerek bir süre kavrulur. Üzerine sıcak su konur. Pirinç ve tuz ilave edilir. Yemek karıştırılarak mısır unu da konduktan sonra pirinçler uzayıncaya kadar pişirilir.
HAMSİ BÖREĞİ
Malzemeler : 1.5 kg, hamsi - 3 su bardağı pirinç - 1/2 su bardağı sıvı yağ - l demet maydanoz - 3 adet soğan - l tatlı kasığı karabiber - l çorba kasığı seker - l çay bardağı kuş üzümü - l çay bardağı mısır unu - su.
Hazırlanışı : Hamsi ayıklanır, yıkanır, kılçıkları çıkartılır ve tuzlanır. Pirinç yeterli yumuşaklığa erişinceye kadar haşlanır ve süzülür. Haşlanmış pirince kıyılmış maydanoz, ince doğranmış soğan, karabiber, şeker, kuru üzüm, tuz ve yağın üçtü biri eklenerek karıştırılır. Kalan yağın gerisi bir tepsiye konarak kızdırılır ve hamsilerin yarısı una bulanarak aralıksız sırtı tepsiye gelecek şekilde dizilir. Üzerine hazırlanan harç dökülür ve düzgünce yayılır. Kalan hamsiler aynı şekilde una bulanarak sırtı üste gelecek şekilde dizilir ve fırında kızarıncaya kadar pişirilir. Not : Aynı şekilde tavada arkalı önlü kızartarak da yapılabilir.
SIRGAN (ISIRGAN) YAĞLAŞI
Malzemeler : 1 kg. Isırgan otu - 4 diş sarımsak - l çay bardağı un - 3 kaşık tereyağı - Tuz, nane, su.
Hazırlanışı: Isırgan iyice yıkanır ve kaynar suda haşlanarak süzülür. Sonra tel süzgeçten elle ezilerek geçirilir (robot veya blender ile de ezilebilir). Ezilen ısırgan tencereye alınarak ateşe konur. Eğer kıvamı koyu ise arzuya göre biraz su ilave edilir. Tuzu konur. 2-3 dakika piştikten sonra karıştırılarak azar azar unu ilave edilir. Unun topak olmamasına dikkat edilir. Muhallebi kıvamına gelinceye kadar pişirilir. Ayrı bir kapta ince doğranmış sarımsak yağda kavrulur ve ısırgana ilave edilir. Üzerine nane serpilerek servis yapılır.
Arzu edilirse üzerine süt ilave edilerek de yenebilir..
PANCAR (KARALAHANA) ÇORBASI
Malzemeler : 1 bağ karalahana - 2 adet soğan - l kase mısır yarması - l kase kuru fasulye - l kaşık tereyağı - yarım fincan zeytinyağı - l su bardağı mısır unu - acı biber
Hazırlanışı : Lahanalar doğranıp, kaynamış suyun içine atılır. İçine haşlanmış yarma ve fasulyeler konulur. Biraz pişince çorba karıştırılarak mısır ununun tamamı elle yavaş yavaş ilave edilir. Topaklanmamasına dikkat edilir. Diğer yandan bir tavada yağ ile beraber soğan ve biber pembeleşinceye kadar kavrulur. Kaynayan çorbanın içine ilave edilir ve yeteri kadar tuz eklenir. Çorba pişince ateşten alınır.
Not : Çorbanın piştiği pancarın ezilip ezilmediği kontrol edilerek anlaşılır.
PANCAR (KARALAHANA) DiBLESi
Malzemeler : l bağ karalahana, 2 su bardağı pirinç, 2 çorba kaşığı tereyağ, 4 adet soğan, yarım kaşık tuz, l adet acı biber,
Hazırlanışı: Yıkanmış karalahanalar iyice ince kıyılır. Tencereye bir kat karalahana, bir kat pirinç ve doğranmış soğan konur. Üst kısmına lahana yayılarak tuzlanır ve ağzı kapatılarak ateşe oturtulur. Pişmeye yüz tutunca karıştırılır ve üzerine kızdırılmış yağda biber ilave edilir. Ağzı kapatılarak dinlenmeye bırakılır. Sonra tekrar karıştırılarak sofraya çıkarılır.
KİRAZ TUZLUSU KAVURMASI
Malzemeler : 4 kase tuzlu kiraz - 3 adet soğan - 2 kaşık tereyağı -l fincan tereyağı - tuz.
Hazırlanışı :a) Kiraz Tuzlaması : Kirazlar yıkanır, bütün olarak bidon veya kovaya konur. Üzerine kalın tuz serpilir. Tekrar kiraz konur tuz serpilir, bu işleme kap dolana kadar devam edilir,
b) Kavurması : Kirazların çekirdekleri çıkarıldıktan sonra suya konularak tuzun çıkması sağlanır. Tencerede yağ eritilir, ince doğranmış soğanlar yağa ilave edilerek kavrulur. Kirazlar üzerine konur ve karıştırılarak kavrulur.
MANTAR KAVURMASI
Malzemeler : 2 yemek tabağı mantar - 2-3 adet orta boy soğan 2 adet sivri biber - l adet domates - 2 kaşık tereyağı.
Hazırlanışı : Mantarlar temizlenir, bol suda iyice yıkanır küçük küçük doğranır. Soğanlar küçük doğranarak yağda kavrulur. Küçük doğranan biberler ve domates rendelenerek soğana ilave edilir. 1-2 dakika karıştırılır ve mantarlar ilave edilerek karıştırılıp pişirilir. Arzuya göre su ilave edilir. Su konulmadan da pişirilebilir. Not : Aynı şekilde mantar tuzlusu kavurması da yapılır. Bu durumda mantarlar akşamdan suya konarak tuzunun çıkması sağlanır.
MENDEK ÇORBASI
Malzemeler : l bağ mendek-l fincan pirinç-l adet soğan l bardak et suyu-l su bardağı kuru fasulye- 2 yemek kaşığı tereyağı - 2 fincan mısır unu -biber,,su ,suu.
Hazırlanışı : Bir tencere suya et suyu katılarak kaynatılır. Ayıklanmış, yıkanmış, doğranmış mendek, kaynayan suyun içine ilave edilir. Sonra içine haşlanmış fasulyeler konur. Biraz pişince çorba karıştırılarak, mısır unu elle yavaş yavaş ilave edilir. Unun topaklanmamsına dikkat edilir. Pirinci ilave edilir. Pirinçler uzayıncaya kadar pişirilir. Diğer yanda yağ ile beraber soğan ve biber pembeleşinceye kadar kavrulur, Kaynayan çorbanın içine ilave edilir. Tuzu eklenir. Mendekler pişince ateşten alınır. Sıcak olarak servis yapılır..
MEREVCEN VEYA MERUCAN (DİKEN UCU ) MÜCVERİ(KIZARTMASI)
Malzemeler : l kg, merucan, 2 adet orta boy soğan, l çay b; dağı pirinç - l adet yumurta - tuz, karabiber, sıvı yağ, nane.
Hazırlanışı : Merucan iyice yıkanır, haşlanarak süzülür ve doğranır. Pirinçler yıkanır ve haşlanır. Doğranmış soğanlar, pirinç, yumurta, tuz, nane ve karabiber merucana ilave edilerek iyice harmanlanır. Kızartma tasında yağ kızdırılır. Hazırlan; harç tavaya düzgünce yayılır. Alt üst edilerek iki tarafının da kızması sağlanır. Sıcak sıcak servise çıkarılır.
Malzemeler : l kg. merucan - 2 baş soğan - l kaşık tereyağı -l adet domates - tuz, maydanoz.
Hazırlanışı : Merucan bol suyla yıkandıktan sonra kaynayan suyun içinde haşlanır. Haşlandıktan sonra süzülür ve doğranır. İnce kıyılmış soğanlar tereyağı ile iyice pembeleşinceye kadar kavrulur. İyice sıkılmış merucan kavrulan soğana katılarak iyice karıştırılır ve tuzu ilave edilerek 2-3 dakika pişirilir. Servis tabağına alınarak üzeri maydanoz ve domatesle süslenir. Ayrıca arzuya göre sarımsaklı yoğurt eklenerek de güzel olur.
PEZIK (PAZI) MÜCVERİ (KIZARTMASI)
Malzemeler: 1/2 bağ pezik (pazı), l çay bardağı pirinç, 2 adet soğan, l yumurta, Maydanoz, nane, Tuz, karabiber, sıvı yağ.
Hazırlanışı: Pezikler ayıklanır, yıkanır ve doğranarak haşlanır Diğer taraftan pirinçler yıkanır ve haşlanır. Daha sonra pezik, doğranmış soğan, maydanoz, yumurta, tuz, pirinç, karabiber ve nane karıştırılır.Hazırlanan karışımı tavaya eşit şekilde yayılır ve kızartılır. Kapakla çevrilerek diğer tarafı da kızartılır. Sıcak servis yapılır.
PEZİK (PEZÜK-PAZI) MIHLAMASI
Malzemeler ; l bağ pezik (pazı), 3 adet soğan, 4 adet yumurta, 2 çorba kasığı tereyağı, l fincan sıvı yağ, karabiber, tuz.
Hazırlanışı : Pezik yıkanıp, ayıklandıktan sonra doğranarak, haşlanır ve süzülür. İnce doğranmış soğan yağda pembeleşinceye kadar kavrulur. Buna haşlanmış pezik eklenerek karıştırılır. Tuzu ve karabiberi atılır. Üzerine yumurtalar kırılır. Pişene kadar hafif ateşte tutulur.
SAKARCA KIZARTMASI
Malzemeler : l kg. sakarca - l çay bardağı mısır unu - 2 adet yumurta - Tuz, sıvı yağ.
Hazırlanışı: Sakarcalar temizlenip, doğranır ve haşlanır. Süzüldükten sonra sıkılarak fazla suyu giderilir. Un, tuz ve yumurta ilave edilirek karıştırılır. Kızgın yağlı tavaya yayılarak arkalı önlü kızartılır. Sıcak servis yapılır
SAMAKSA (PEKMEZ YAĞLAŞI)
Malzemeler : l kg. kırmızı üzüm pekmezi - 2-3 kaşık un - süt.
Hazırlanışı : Saplarından ayıklanan ve iyice yıkanan üzümler, kaynayan suda haşlanır. Süzgeçten süzülür ve kaşık yardımı ile iyice ezilerek, geçmesi sağlanır. Kıvamının koyuluğuna göre az su İlave edilir. Buğday unu konularak, iyice karıştırılır. Altı yanmamasına , un iyice ezilmeli ve pürtük pürtük olmamasına dikkat edilir. Sonra ateş üzerinde devamlı karıştırılarak koyulaşıp, muhallebi kıvamına gelinceye kadar pişirilir. Üzüm çok ekşi ise bir miktar şeker ilave edilir.(Aynı işlem üzüm pekmezi içinde yapılır) Çukur bir cam kaba dökülür. Soğuduktan sonra üzerine arzuya göre bol soğuk süt veya hindistan cevizi ile servis yapılır. Ancak samaksa süt ile daha lezzetli olur..
Malzemeler : 4 kase taflan - 3 adet soğan - 2 kasık tereyağı -: l fincan sıvı yağ - tuz.
Hazırlanışı : Daha önce tuzlanmış Taflanın çekirdekleri çıkarıldıktan sonra suya konularak tuzunun çıkması sağlanır. Tencerede yağ eritilir, ince doğranmış soğanlar yağa ilave edilerek kavrulur. Taflanlar üzerine konur ve karıştırılarak kavrulur.
YAĞLAŞ
Malzemeler : 2 su bardağı mısır unu - 250 gr, tereyağı - l çorba kaşığı tuz - 2 bardak su.
Hazırlanışı : Önce tencereye biraz tereyağı ve mısır unu konularak kavrulur. Sonra suya tuz ilave edilerek sürekli olarak karıştırılarak pişirilir. Piştikten sonra servis tabağına alınarak üzerine kızdırılmış yağ dökülerek servis yapılır
YEŞİL DOMATES TUZLUSU KAVURMASI VE KIZARTMASI
Malzemeler : 8 adat yeşil domates - 2 adet orta boy soğan -l kaşık tereyağı - 1-2 kaşık sıvı yağ.
Hazırlanışı:
a) Tuzlu domates ; Domatesler yıkanır ve isteğe göre bütün olarak veya dilimleyerek kavanoza konur. Üzerine domatesin miktarına göre kalın tuz konur, kavanozun ağzına kadar su ile doldurulur ve saklanır,
b) Kavurması : tuzlu domates bol su içine konulur ve tuzun çıkması sağlanır. Tuzu çıkınca domatesler bütün ise istenilen büyüklükte doğranır. Tencere eritilen yağla soğanlar kavrulur ve domatesler ilave edilir. Karıştırılarak pişirilir. Altı kısılır tencerenin kapağı kapatılarak 5-10 dakika pişirilir.
c) Kızartması: Tuzlu domatesler tuzu çıkıncaya kadar suda bekletilir.Tuzu çıkınca haşlanır süzülür.Suyu iyice geçtikten sonra bir kök pırasa doğranır bir miktar mısır unuyla harmanlanır.Yağ konulmuş tavada kızartılır.İsteğe göre yumurta kırılabilir.
|