KIZOLOT’TA KULLANILIŞI ,TÜRKÇE SÖZLÜKTE KARŞILIĞI VE CÜMLEDE KULLANILIŞI

KULLANIMI

Abrul Nisan Saime bacı; Abrul geçti hava ısınmadı

Accuk (veya aycuk) Az,bir miktar ,bir müddet Necip! accuk yanıma gel.Baa accuk su ver.

Ahacuk İşte Ahacuk da geldiler.

Aykuru Yamaca paralel Avkurudan gelmeyin.

Alaf Mısırın kuru bitkisi İneğe alaf verdim

Alamuk Bunaltıcı hava Bu gün fene alamuk var.

Andır İşe yaramayan Andır galsın yapduun iş.

Angıramak Avazı çıktığı kadar bağırmak Angırama be duydum.

Annak İşitebilecek,anlayacak yer Nizamettin! annama gel.(beni işiteceğin yere gel.)

Annaklamak Bakmak Necla beri annakla aycuk.

Aşki Zaten,Tevekkeli Herif hastaymış. Aşki ortalıkta yok.

Aşana mutfak,aşhane Fatma! aşanada mı oturuyorsunuz?

Avu Zehir Avu ye sen fare emi !

Ayam Hava Ayam zabaccaa(yarın) zollu(çok iyi) olacak

Ayama Lakap Dedemin ayaması Beşir İbraam.

Bakraç Bakır yoğurt kabı Bi bakraç yoğurt bulamadım.

Bıldır Geçen sene Bıldır daha iyi fındık vardı.

Biddoma Azıcık, çok az,küçük Biddoma cevüz (ceviz) verdi.

Böğce Fasulye Bu sene er böğce ekmedim.

Buymak Üşümek Semra buydum kızım sobayı yak.

Caplama Fıraklıya yatay çakılan çıta,çubuk . Tarlaya caplama vuracağım.

Caranak Sağanak yağmur Caranağı hep yedim.

Caydak Yalniz, sade Caydak ayakla gezmesene.

Cenik Sahile yakın köyler Yayladan cenige indik.

Cibban Alkış,sevinç Mehmet Seha karneyi alınca cibban attı.

Cingane Çingene Cingan garısı geliyor.

Cıdık Tuzak .(kuş tuzağı) Cıdıkla beş Alagacirik yakaladım.

Cımbış Komik , eğlence Bu Sena Betül de Fene cımbış heri.

Cırıtla Hamur kızartması Sabah cırıtla yiyeceğiz.

Cıymık Odunun ele batan ince parçaları Elime cıymık battı.

Cilim Killi toprak veya çamur Tarla hep cilim,bel işlemiyor.

Çalpama Karıştırma Bana ayran çalpa.

Çangal Fasulye sırığı Fasulyeçangalda sallanıyor.

Çeç Bozuk para, ayıklanmış fındık. Çeçi hep ıslattım.

Çentik İz, yara Sofraya çentik atmışlar.

Çıpır(çıpıllak) Alaca renkli Merucan toplarken çıpıllak bir yılan gördüm.

Çimmek Yıkanmak Eskiden büyük gölde ne çimerdik bee.

Çivit Çekirdek Zeytinin çivitini yutma.

Çorak Çok ıslak Ayaklarım çorak gibi.

Çotanak Çoklu fındık Bu sene fındık hep çotanak..

Çöör(veya çöğür) Mısırın köke yakın kısmı.. Abrul geldi hala çöörü sökmemişler.

Cücük Civciv. Cücükler iyi çıktı..

Çöten Mısır ambarı Darıyı çötene koyduk.

Dadduk Tatlı, sevimli Bu senin oğlan fene(çok) dadduk.

Dasdar Geniş olmayan Yün kilim Yere dasdar sermişler.

Debertmek Karıştırmak Tavuk gibi ne debertiyorsun

Depebızlık Takla Çocuk çayırda depebızlık kılıyor.

Depük Kuru, ıslak olmayan yer Yerler depüdü.

Dobuç ;doğuç Ucu sivri olmayan Kalemin ucu iyice dobuç oldu

Dutak Sıcak kap tutulan bez. Tencereyi dutakla tut.

Düdek Olgunlaşmamış, ufak meyve Çocuklar elmanın düdeğini yolmuş

Ebrümek İncelmek, eskimek Etek de iyice ebridi.

Ecünnü Cin Uslu durmazsan seni ecünnüler yer

Eşkere Aşikar,Alenen, açıkça Eşkere vurdular artık.

Evcülük Evcilik Çocuklar evcülük oynadı.

Evlülür Yeterli Bu kadar topladığımız evlülür..

Evşün Ekmek çevirmeye yarayan alet Evşünle ekmeği çevirdim.

Faşırtı Parazit. Radyo faşırtı yapıyor.

Fayrap Ateş, alev Çocuklar tama favrabı verdi.

Ferik Genç tavuk.. Feriği çakal aldı..

Feşel Yaramaz, afacan Oğlan fene feşel oldu.

Fink atmak Dolaşmak Evin içinde fareler fink atıyor..

Follamak(Hollamak) Dış kabuk çıkarma,ayıklama Fasulyeyi folla.

Fosük Dişi olmayan Fösük fösük konuşma .

Gabak Kel Kkafası gabak olmuş

Gagiliç (Gagilik) Biçimsiz, kaba, kuru Ağzı burnu gagiliç olmuş.

Galemlik Baca Galemliğin şapkası rüzgardan düştü.

Ganayaklı Sakin, mazlum Bu çocuk fene ganayaklı

Gaybetbazara Bir bilgiye dayanmadan Gaybetbazara iş yapmayın.

Gasmuk Burun kiri Burnunun gasmuğundan haberi yok konuşuyor.

Gavsuk Fındığın en dış yeşil kısmı Gavsuğunu harara koy.

Gavuç Hadım Bi vurdu gavuç etti.

Gecin Bezelyenin bitkisi Gecinleri yala, böğceleri tereğe koy.

Geçek Bahçe çitinin merdivenli geçiş yeri. Geçekten geçerek geldim..

Gelberi Ağzı ile sapı dikey açılı tahta kürek Gelberiyle çeçleri çek.

Gerevi Dal çekmek için kullanılan çatal ağızlı odun Gereviyi getirin de teklemeyi düşürelim.

Gıcımık Sinir bozan, sinirlenilen Çok gıcımık adamsın.

Gıdık Küçük yumurta sepeti. Yumurtaları gıdığa koy, kırılmasın.

Gıymık İnce ağaç parçası Elime gıymık battı.

Girebi Küçük balta Girebiyi eline doğru bahçeye.

Gobca Düğme . Gömleğin gobcaları düşmüş.

Gocca Büyük Gocca garısın hala gözün süste !.

Golan Yün ipten örülü geniş ip. Şükriye golanı kırmış.

Gıçmık Hayvan tekmesi İnek gıçmık atıyor. Yanına yaklaşma !

Guytak Çukur Yollar guytak dolu dikkat et.

Goşam İki avuç miktarı Bir goşam mısır ver.

Göynümek Meyvenin yumuşaması Armutlar iyice göynüdü

Gumbul kova-bidon Bi gumbul suyu döktüm.

Guvak Saç kepeği Saçların çok guvaklanmış.

Gübür Toz ve pislik parçaları Evin iyice tozunu gübürünü temizle.

Güvenek İri sinek Yazın yaylalarada güvenek çok olur.

Haccak Güzel Gülseren beter haccak elişi yapmış.

Haçan Ne çabuk Yücel haçan geldiniz!

Halik Küçük taş Halik taşları duvarın arasına koyarlar.

Haltuk Buzağının boynundaki ip tasma Danayı haltuğundan tut. Kaçmasın

Haccak Güzel Bu gün çok haccaksın.

Harar Örme büyük sepet Bir harar talaş cıktı.

Hartama Çatı kaplama için ince tahta Yayla evlerinin üstü hep hartama

Hayana Şimdilik, önden Sen hayana git ben geliyorum.

Hayat Antre,salon,evin girişi Kirli ayaklarla hayata girme

Helle Koyu un çorbası Helle çorbası yer misin?

Hennük Toprağın hafif ıslanması Hennük olunca tarla iyi ekiliyor.

Hepek Gizli geçit kapağı Çardağın hepeğini ört.

Heri Madem Eyi heri

Hevlane Küçük tencere Dipleyi hevlaneye koydum.

Hıltak,(holtak) Gevşek Girebinin başı hıltak. Suya koyun da şişsin

Hınkırmak Sümkürmek Git burnunu hınkır da gel.

Hışır Eski, dökük Hıl Hışır ne varsa yakacağız.

Hızan Çocuk Hızanın masrafından bıktım..

Hollamak Follamak Cekirdek kısmı kabuktan ayırma

Hopalak Tombul Hopalak bir oğlu var.

Höldirik İnce, içi dışı görünen Şu höldiriği niye giydin?

Höşül Ezik,yorgun Öyle çalıştım ki;höşülüm çıktı.

Imık Sıcak İçeri çok ımıkmış. Dışarıda buyduk.

Irgamak Sallamak Dalı ırga da fındıklar düşsün.

Irgat Fındık toplayan yatılı kimseler. Beş ırgatım var..

Işgın Fındık filizi Işgınlar iyice büyüdüler.

İçlik Gömlek Kendime içlik alacağım.

İlistir Metal süzgeç Dipleyi ilisitrden süzelim.

İndem O kadar, İndem kötü değil.

Kakmuk Yumruk , tekme Çocuklar birbirini kakmukluyor.

Karaltı Belli belirsiz görünen Sabah bozuna bir karaltı gördüm.

Kayınmak kaymak Çocuklar karda kayınıyor

Kaynarı (Kannarı) Ölmeyesice Kaynarı !!! ne var

Keçemen Kertenkele Yolda keçemenler cirit atıyor.

Kelçük Meyve içi Kelçükleri yala atın.

Kemre Hayvan gübresi Bahçenin diplerine kemre koyduk.

Kesek Kısa çubuk Kesekleri toplayın ateşe atın.

Keşgül Su kabağı Gölden keşgülle su aldım.

Keşik Sıra Keşik değirmende olur. (Atasözü)

Keyfanı İhtiyar kadın Keyfanının durumu iyi değil.

Köm Ahır İnekleri köme getirin.

Kömüş Manda Kömüşler suda yatmaya bayılır.

Kösmük Sigara izmariti Kösmükleri sobaya atın.

Köstüre (Kösere) Yuvarlak bileme taşı Köstüreyi çevir tırpan tutacağım.

Küpü Baltanın sırtı Şimdi küpüyü yersin ha !!!

Löç(Lök,Löş) Çok ıslak Odun lör löç olmuş.

Mada İştah Heç madam yok,üç sağan ancak yedim.

Maslı Sepet çubuğu Nizamettin maslı kesmeye gitti.

Meh Buyur Meh su.

Merek Ot saklanan yer Erdal merekten ot getir, ineklere vereceğiz.

Merulcan Taze diken ucu Merulcan kavurması yediniz mi?

Misir Domates Bir misir sirkelisi olsa da yesek.

Miz Emmesin diye danalara takılan ucu sivri alet

Mudara Sağlam olmayan Bu kapı mudara duruyor.

Mühkem Sağlam Buzağıyı mühkem ökle.

Obuz Büyük su arkı Obuzdan çite su kestim.

Oyrak Çukur arazi Köyün suyu karşıki oyraktan geliyor.

Ödlek Korkak Çok ödleksin.

Öğürmek Kusmak Midesi bulanmış öğürüyor.

Öklemek Sabitlemek, belirlemek Danayı çite ökledim.

Palan İnce minder Misafirin altına palan at.

Pancar Kara lahana Pancar çorbasına iç yağı koydun mu?

Pasa Devamlı Galip pasa sigara içiyor.

Pattanguc Bir çeşit oyuncak silah Pattanguçu çek kulağımın dibinden.

Pey Taş duvar Tarladaki pey tekrar ürktü.

Pezük Pazı Ş enol pezük muhlaması yedin mi?

Peşgir El havlusu Kadir amcana peşgir ver.

Pıtlak Patlamış mısır Çayla pıddak yemek çok güzel olur.

Pisik Kedi. Gel pisik gel.

Pool Sütlü(taze) mısır Pool haşlamışlar.

Pur Sert toprak Pur yeri eşmesi beter zor.

Saciyek(sacayak) sac ayağı Saciyeeateşe koy.

Sakırtlak(Sakartlak) kene Ne arsız. Sakırtlak gibi yapışıyor.

Saplık Balta, kazma, vs. sap kısmı Bir saplıkta belini kırarım.

Saplıyak Metal ayran kepçesi Terekten saplıyakı ver.

Sef Yanlış Sen sefittin mi ?

Serenti Direk üzerindeki kiler Serentiden darı al gel.

Sırtarmak Alaylı Gülmek Ne sırtarıyorsun pişmiş kelle gibi?

Sinmek Saklanmak Çocuklar sindi onları bulamıyorum.

Sinmece Saklambaç oyunu Bizimkiler sinmece oynuyor..

Solama(sonlama) Fındık toplandıktan sonra bahçede kalan fındıkları aramak,başak..

Sökütmek Çıkarmak, soyunmak Üstünü başını söküt çamaşır yıkayacağım.

Söykenmek Yaslanmak Ocakbaşında söykenip uyuyakalmış.

Şalak Geçmiş Salatalık Şalak bostanları yala doğra.

Şelek Orta boy sepet Kemre şeleğimiz nerede?

Şenlik Evin önündeki küçük tarla Şenlikte domatesler fene haccak oldu.

Şırahna Üzüm şırası çıkarılan yer Şırahna üzümle doldu.

Tam Dam,ev dışındaki kiler İnekler tamdaki otları hep yemiş .

Taasal Tembel, ihmalkar ,beceriksiz Beter tasal. Hiçbir iş yapmıyor.

Tesbermek Kurumak,zamanı geçmek Hamur tesberdi.

Tevek Asma dalı Teveğe çık yaprak topla sardık.

Tıman,tuman Don Şuna kemer alın, tımanı düşüyor.

Tokalak Yuvarlak Belledikten sonra tokalağı kıralım.

Töngel Bir çeşit muşmula Töngeller gönümeye başladı.

Tülemek Oluşmak, meydana gelmek Fındıklar yeni tülemeye başladı.

Uruf olmak Üzülmek Mantarları Muradiye toplayınca uruf oldum.

Uslu İleri gelen büyükler Usluların yayında sigara içilmez

Vire ,fira Daima, devamlı Vire üstüme geliyor.

Yağlaş Muhallebi Fırın darısı yağlaşı yedin mi?

Yalavu Ateş alevi Yalavu Bağdagül’ün bluzuna geldi.

Yalavuz Kimsesiz Yalavuz yemek yenmiyor.

Yarmaça Yarılmış odun Yarmaca yığınını gördün mü?

Yaykın Kızılağaç Yaykından otluk ağacı yapacağım.

Yenlik Hafif Bu yük çok yenlik olmuş.

Yuka Derin olmayan su Çocuklar yuka yerde çimiyor.

Zaar Uyuz köpek Sabaha kadar zaar gibi geziyor.

Zabacca Yarın sabah Zabacca Yücel’i arayacağım.

Zahra(Zahire) Un yapılan mısır ve buğday Zahraları değirmene götürdüm.

Zıbıç (Sıbıç,zıpcuk) Sebze ve meyve sapı Pancarın zıpıçlarını kır.

Zollu Güzel ,iyi Tarladan zollu fasiile(fasülye) topladık.

Zumbuk Yumruk Zumbuğu kafana yersin.

        AŞAĞIDAKİ  YEREL SÖZLÜK ŞAHİN ERGÜNEY TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR.

                              A

Abani : Başörtüsü

Abat olmak : Zengin olmak

Ablur : Nisan.

Accuk : Az olan

Afkurma : Sinirlenme

Agam : Hayret bildirir

Ağaltı : Hafif Yiyecek

Ağşak : Yün İp Yapma Aracı

Ağu - avu : Zehir

Ağuşık: Yarı açık

Ahacuk: îşte

Akınmak : Kaymak

Akunduruk : Çam sakızı, reçine

Alaf : Hayvanlar için yaprak demeti

Alameşkere : Açıktan, alenen

Alamuk: Parçalı bulutlu hava

Alıştırmak : Ateşi Tutuşturmak

Andır : İşe yaramayan

Angıramak : Avazı çıktığı kadar bağırmak

Annak: Meydan, görünür

Annaklamak : Bakmak

Anuk: Nane

Aşam: Akşam

Aşana : Mutfak

Aşki : Tevekkeli, zaten

Atlamak : Ayıklamak, temizlemek

Avruz : Doğuran İnegin Sütü ilgili

Ayam: Hava

Ayama : Lakap

Aykuru : Yamaca paralel

       B

Bahçalamak : Fındık Budama

Bakraç : Bakır yoğurt kabı

Basuk: Cılız çocuk

Bat : Tahta Çit

Bayak: Az önce

Bazlama: Sacda pişmiş mısır ekmeği

Beri : Bura

Bezenne : Bezelye

Bıçkı : Hızar

Bıldır: Geçen yıl

Bızdıklama : Hızlı koşmak

Bitdoma : Azıcık, çok az

Biz : Miz

Bocuk: Böcek

Boydak : Tek başına

Bozaltı : Alaca Karanlık

Böce: Kuru fasulye

Böcük : Böcek

Böğön : Bugün

Bucaklık : Mutfak

Buğuz : Eziyet, zulüm

Buymak : Üşümek

Büngüldemek : Yerinde duramamak

Bürümcek : Beyaz Başörtüsü

Büz : Kanalizasyon Borusu

               C

Cablama : Fıraklıya yatay çakılan cıta

Caht : Gayret etmek

Camış: Manda

Caranak : Sağanak yağmur

Caydak: Kapsız, açık, sade

Celecoş : Keşden yapılan yemek

Cenik : Sahile yakın yerler

Cerlemek: Kızarak bağırmak

Cıbban : Alkış

Cıdık: Çubuktan yapılmış tuzak

Cılga : İnce su yolu

Cılk : Bozulmuş Yumurta

Cımbış : Komik

Cındık : Küçük

Cırankettirmek : Vurmak

Cırım cıngıl: Yırtık pırtık, çok

Cırıtla: Hamur işi yağda pişen lokma

Cıvırtmak : İshal

Cıymak : Ağaç kökü

Cicik : Meme

Cilim : Su geçirmez çamur

Citdık: Küçük çalı kuşu

Cufar : Zehir

Cücük: Civciv

         Ç

Çalpama : Karıştırma

Çangal : Sırık

Çapula : Ayakkabı

Çavgun : Yağmurun Sızması

Çeç : Bozuk para, tane fındık

Çekişmek : Ağız Kavgası

Çember: Renkli ince baş örtüşü

Çencik : Kapı mandalı

Çentik: İz, tohum torbası

Çıpırlak : Rengarenk

Çıtlak : Ateş parçası, kıvılcım

Çileklik : Çalı çileği

Çimmek : Yıkanmak

Çitdak: Kıvılcım

Çimmek: Yıkanmak

Çit: Küçük sebze bahçesi

Çivil : Küçük tane  

Çivit: Çekirdek

Çort: Dikenlik yer

Çotanak : Çoklu fındık

Çöğür: Mısır sapı

Çömen : Otluk

Çöten: Mısır ambarı

            D

Dadduk : Tatlı, sevimli

Damlalık : Çatıların Alt Kısmı

Darı : Mısır

Dastar : Geniş olmayan yün kilim

Davun : Veba

Dayaşgan: Destek

Debertmek : Karıştırmak

Depebızlık : Takla

Depmek : Ayakla sıkıştırma,Vurma

Depük : Kuru, ıslak olmayan yer

Derbey : Lüks Ayakkabı

Deydaha : İşte orada

Dırmaç : El Örgüsü İp

Dible : Pirinç, bulgurla yapılan lahana yemeği

Dilpi: Tilki

Ditmek : Tırnakla kaşımak, karıştırmak

Divılcık: Dolu tanesi

Divildek : Çok Hareketli

Divron : Ucu çatal yaba

Diyelmek: Ayakta durmak

Dizlik: Uzun külot, don

Dobuç : Ucu sivri olmayan

Dozirik: Delik fındıktan yapılmış oyuncak

Döşek: Yer yatağı

Düdek: Olgunlaşmamış meyve

Düve: 3-4 yaşlarındaki dişi sığır

              E

Ebrümek : İncelmek, eskimek

Ecünnü : Cin

Efir : Yanma hissi

Efsi : Ucu Yanmış Odun

Eğercek : Kirman

Eğeslenmek: Alay etmek

Eğni : Elbise

Elmek : Avuç Dolusu

Encamı : Yaklaşık olarak

Enük: Köpek yavrusu

Erinmek:Üşenme, çekinme

Essah: Gerçek

Eşkere : Açık olarak yapılan

Evcimek : Eli ev işlerine yatkın

Evcük : Çocuk oyun alanı

Evlülür Yeterli

Evsi (e): Ucu yanmış odun

Evşün: Ekmek çevirme aracı

Evza : Kibrit

Ey vermek : Seslenene cevap vermek

            F

Farfar : Şişeden yapılan gaz lambası

Faşırtı : Parazit

Fayrap : Ateş, alev

Felifekiç : Paramparça

Fene  : Çok, Fazla

Ferik : Genç tavuk

Ferimek : Hafiflemek

Feşel : Afacan

Fetir: Sacda pişmiş buğday ekmeği

Fıraklı : Örme çit

Fırıç : Pişmiş meyve

Fırfıkıç . Ağzına kadar dolu

Fışırtmak: Atmak, fırlatmak

Fışkı : Dışkı

Fıydırma : Kaydırma

Fiğ : Yemek yapılan bitki

Fink atmak : Dolaşmak

Foltak : Bolca, geniş

Fösük : Dişi olmayan, dişşiz

Fuzuli : Boşu boşuna

          G

Gabalak : Bir bitki

Gaban : Yamaç

Gacır : Fındığın Yaş Kabuğu

Gadimi: Sürekli

Gagiliç – Gagilik : Biçimsiz, kaba, kuru

Galdirik: Yemek ve turşusu olan bir yabani bitki

Galemlik : Baca

Galdirik : Yemeği yapılan yabani bitki

Galuk: Evlenmemiş kız

Gambak : Kel

Ganayaklı : Sakin, sesiz, mazlum

Gapçuk : Yara kabuğu, üst kabuk

Gararbazar : Aşağı yukarı

Garavu : Orman gülü

Garduf: Patates

Garer : Karar

Gasavet : Dert, sıkıntı    

Gasıttan: Kasıtla, mahsus

Gasmak : Sıkıştırma

Gasmuk : Taze çam kabuğu

Gaş : Uçurum Kayalık

Gatık: Ayran

Gavsun : Fındığın yeşil kısmı

Gavuç : Hadım

Gaybana : Olumsuzluk

Gaybetbazara : Bir bilgiye dayanmadan

Gayde : Nağme

Gaymam: Kaymağım, güzelim

Gazel : Kuru Yapraklar

Gecin : Bezelyenin bitkisi

Geçek : Bahçe çitinin merdivenli geçiş yeri

Gelberi : Tırmık

Gelek: Yaprak

Gelinçi: Düğün alayı

Gelişin: Gelince

Gerevi, Geravu : Dal eğmek için kullanılan sırık

Gı : Kız

Gıdık: Saplı küçük sepet

Gıcımık : Sinir bozan, sinirlenilen

Gıcırik : Dönen Ağaç Oyunu

Gınnap: Sicim

Gıran: Sırt, tepe

Gısmak : Çimdiklemek

Gışmık : Hayvan tekmesi

Gıymık : İnce ağaç parçası

Girebi: Burunlu küçük balta

Girinti: Tırpana benzer bir alet

Gofil : Fıçı

Goğuk : Kuytu, delik, çukur

Golit : Fırında Ekmek

Gomit: Bir cins tatlı su balığı

Gopça: Düğme

Goruk: Koruk, içi boş

Goşama : İki avuç miktarı

Gotkafa : Büyük, kalın kafa

Goya : Yani,Güya

Göçüm: Koçum, sevdiğim

Göğnük: Mısır sapı külü, yanık

Göğnümüş: Olgunlaşmış

 (meyve)

Gumbul : Büyük sepet

Guşluk : Sabah Vakti

Guvak : Saç kepeği

Guytak : Çukur

Gübür : Toz ve pislik parçaları

Güçük ayı : Şubat ayı

Güccük: Küçük

Gügüm : Bakır büyük su kabı

Güllük : Eğrelti Otu

Günlükçü : Yevmiyeli İşçi

Güvenek : İri sinek

         H

Haccak: Güzel

Haçan : Henüz

Halatım: Bu ana dek

Halik : Küçük taş

Halpıtmak : Yemek

Haltuk : Hayvan ipi, tasma

Harar: Büyük sırt sepeti

Harman: Fındıkların toplandığı yer

Hartama : Çatıya kaplanan ince tahta

Hasbağal : Dostluk etmek

Haşimdi: Şu anda

Haşincik: Hemen, az önce

Hau : İşte bu

Hayana : Şimdilik, önden

Hayat : Antre, evin girişi

He: Evet

Helle : Koyu un çorbası

Henkimek : İhtiyarlamak

Hennük: Islaklık, toprağın yumuşaması

Hepek : Gizli geçit kapağı

Heri : Madem

Herk : Bellenmiş toprak

Herslenmek : Sinirlenmek

Hevlane : Küçük tencere

Hılli : Göründüğü gibi olmayan

Hıltak- Holtak : Gevşek

Hımbıl : Uyuşuk

Hınkırmak : Sümkürmek

Hışır : Eski

Hızan : Çocuk

Hiltik : Dirliksiz

Hodul : Kabaca

Hollamak : Follamak

Hopalak : Tombul

Hoşmak : Fasulye Ezmesi

Hoşuran : Yabani Bitki

Höl : Islak

Höldirik : İçi dışı görünen

Höldüredek : Birden Bire

Höşül : Bulanık

          I

Imık: Sıcak

Irgamak : Sallamak

Irgat: Fındık işçisi

Ipımık: Çok sıcak

Işımak : Gecenin Aydınlanması

Işgın: Fındık fidanı

Işmar : Göz ile işaret etmek

           İ

İçhane: Fındığın fabrikada kırıldığı yer

İçlik : Gömlek

İğdiç : Eğri bacaklı

İlenmek : Beddua Etmek

İlerki Gün : İki Gün Önce

İlistir : Metal kevgir

İlmek : Düğüm

İndem : O kadar değil

İskembi : Sandalye

İt dirseği : Arpacık

                 K

Kakmuk : Yumruk

Kaliser : Şebinkarahisar

Kara kış : Aralık ayı

Karaltı : Belli belirsiz görünen

Karamuk: Fındık hastalığı

Kavsul: Fındık kabuğu

Kavsuk: Taze fındığın iç zarı

Kavşatma : Yatağı Yumşatma

Kayınmak : Kaymak, akınmak

Kaynarı - Kannarı : Ölmeyesice

Keçemen : kertenkele

Kelek : Hayvan Çanı

Kelif : Küçük kulübe

Keltek : Ayakkabı eskisi

Kemçük - Kelçük: Elma, armut artığı

Keme: Büyük fare

Kemre: Hayvan gübresi

Kenef : Tuvalet

Kesek : Kısa Çubuk

Kepelek : Kelebek, uçan böcek

Kesek :  Kısa çubuk

Keş: Kurutulmuş konik süzme

Keşgül : Su kabağı

Keşik: Sıra

Keyfanı : İhtiyar kadın

Köm : Ahır

Kömüş : Manda

Kösmük : Sigara izmariti

Köstüre : Yuvarlak bileme taşı

Köz : Kor

Kufa : Tahta su kabı

Kulaklı : İki Kulplu Tava

Külek : Hayvan Yem Kabı

Küpü : Bir şeyin sırtı

Kürün : Su almak için oyulmuş ağaç

                L

Lobya : Kuru fasülye

Lomya . Taze fasülye

 Löç - Lök- Löş : Çok ıslak        

        M

Macir : Göçmen

Mada : iştah

Mahna : Mazeret

Makus : Yalandan

Mastı : Sırık, sepet çubuğu

Maşraba : Su kabı

Mayıs : Yabani çilek

Mazı : Dört direk üstündeki kiler

Me - Meh : Al, buyur

Meel : Küçük geniş çapa

Meh : Buyur

Merek : Ot saklanan yer

Merulcan : Taze diken ucu

Mıh : Çivi

Mintan : Gömlek

Misir : Yeşil domates

Miz : Emmesin diye danalara takılan sivri alet

Mööş Mööş Kokma : Pis pis kokma

Mudara : Sağlam olmayan

Mugalif : Zayıf, dayanaksız

Mü(ö)hkem : Sağlam

            N

Nacak : Küçük balta

Nah : Al

Nelik : İhtiyaçlar

Nezük : Çok taze

            O

Oba : yaylada konaklama yeri

Obuz : Büyük kanal, vadi

Orak ayı : Temmuz

Oslama : Boşuna

Osmak : Kıyaslamak

Oyrak : Çukur arazi

Oysama : Oysa, halbuki

            Ö

Ödlek : Korkak

Öğez : Küçük Sinekler

Öğürmek : Kusmak

Öklemek : Sabitlemek, belirlemek

Örüzgar : Rüzgar

Ötürek : İshal

           P

Padar : Çamın dış kabuğu

Palak : Ayı, camış yavrusu

Palan : İnce minder

Paldır : Hayvan yiyeceği

Palıç : Hamur Ekmeği

Pancar : Kara lahana

Papara : 1-Dayak, 2- yağlı, şekerli ekmek tatlısı

Pasa : Devamlı

Pattanguc : 1-Bir çeşit bitki 2- Oyuncak silah

Payandura : Destek

Pek : Sağlam

Peşgir : El havlusu

Peştembal : Yöresel Giysi

Pey : Taş duvar

Pezük : Pazı

Pıttak : Patlamış mısır

Poğol - pool : Pişmiş mısır

Pur : Sert toprak

Pürçek: Fındık salkımı

Püs: Fındık çiçeklerin üst üste toplanmış görüntüsü

         R

Rahmet : Yağmur

            S

Saçayağı : Üç ayaklı demir

Sahan : Geniş derince tabak

Sağmal : süt veren inek

Sakıddak : Kene

Sali : Salı

Saplık : Kazma, balta sapı

Saplıyak : Metal yemek kepçesi

Sarıcalı :  Balsız arı

Sasuk : Tatsız, lezzetsiz

Sayvan: Harmanlardaki kulübe

Sef : Yalnış

Sefitmek :  Yanlış

Seğertmek : Koşmak

Sekmen : Küçük tahta oturak

Semekse : Üzüm çorbası

Semete : Vasıta, sebep

Sepet baş : içi boş, kafasız

Serenti : Direkler  üstündeki kiler

Sıbıç : sebze, meyve sapı

Sıçan: Fare

Sırtarmak : Alaylı gülmek, sırıtmak

Sifde : İlk önce yapılan

Simelek : Uyuşuk, işe yaramaz

Sini : Büyük tepsi

Sinmek : Saklanmak

Solama: Başaklama

Sökütmek : Soyunmak, çıkartmak

Söykenmek : Uzanarak dinlenmek

Su dökünme : Küçük ihtiyaç

           Ş

Şalak: Zamanı geçmiş salatalık

Şalgam : Tohumluk hıyar

Şamar : Tokat, sille

Şaplak : Tokat

Şelek: Küçük sırt sepeti

Şenlik: 1-Tarla, 2-yemek

Şıma : Beton

Şırahna : Üzüm şırası çıkarılan yer

Şincik: Şimdi

       T

Ta: Daha

Taflan: Karayemiş

Talanmak : Sürekli birşeyle uğraşmak

Tam : Ahır

Tasal : Tembel işe yaramaz

Tente : Büyük bez parçası

Terek : Raf

Tesbermek : Kurumak, zamanı geçmek  

Tevek: Asma

Tevekkel : Sakin

Tıngırak : Hayvanlara takılan çan

Tirmit : Fındık mantar

Tokalak : Yuvarlak

Toklu : Koyunun irisi

Topuk : Yayla otu, sert ot

Tömbelek : Küçük davul

Töngel: Yabani muşmula

Tuman : Don

Tutak : Mutfak Kap Tutacağı

Tülemek : Oluşmak, meydana gelmek

Tümsek : Yükseklik

                U

Uçkur : Bel bağı, don lastiği

Ula: Erkeklere seslenme

Ulo: Kadınların eşlerine seslenişi

Umsunmak : Ümit Etmek

Urgan : Halat

Uruf olmak : Üzülmek

Uslu : Büyükler, ileri gelenler

Uyra : Rüya

                     Ü

Ül : Undan yapılan civciv yemi

Ürkmek : Korkmak

Ürmek : Havlama

Üşenmek : İsteksizlik

Üzüm ayı : Ekim

                 V

Vacur vucur konuşma : Çok, boş konuşma

Vakırtı : Gürültü

Vızıklanmak : Nazlanmak

Vire : Devamlı

Viyh: O da ne?

                  Y

Yağlaş : Muhallebi

Yalavu : Alev, ateş

Yalavuz : Kimsesiz

Yallık : Hayvanın yemek kabı

Yamalık : Bez parçaları

Yarmaça : Yarılmış odun

Yal: Sulu hayvan yiyeceği

Yaşmak: İnce baş örtüsü

Yavşak : Bit yavrusu

Yavşu : Yenilebilir bitki

Yaykın - Yeykin : Kızılağaç

Yaymak : Sermek, otlatmak

Yelönü: îçi çok küçük veya tamamen boş fındık

Yenlik : Hafif

Yetesiye : Hızlı gitmek

Yitmek : Kaybolmak

Yolmak : Elle kopartmak

Yuka: 1-Yufka, 2-sığ, derin olmayan

Yüklü : Hamile

            Z

Zaar : Köpek

Zabaccak: Yarın sabah

Zahra : Un yapılan buğday, mısır

Zeklenmek: Alay etmek

Zele: Akşamüstü

Zembil : Sırt çantası

Zemheri : Oçak ayı

Zıbaddamak: Kıvırmak

Zıbarmak : Ölmek

Zıbıç: Meyve ve sebze sapı

Zıbçık : Müzik aleti

Zıkkım : Zehir, ağu

Zıpka : Yöresel Giysi

Zollu : Güzel, iyi 

Zumbuk : Yumruk

Züğül : Özürlü olan, sakat